काठमाडौं नेपाल :अमेरिकी प्रविधि जायन्ट मेटाले न्यू मेक्सिको राज्यमा आफ्ना प्रमुख सामाजिक सञ्जाल सेवाहरू—फेसबुक र इन्स्टाग्राम—पूर्ण रूपमा बन्द गर्न सक्ने चेतावनी दिएको छ। बालबालिकाको अनलाइन सुरक्षा र मानसिक स्वास्थ्यका विषयमा राज्य सरकारसँग चलिरहेको तीव्र कानुनी विवादका बीच कम्पनीको यस्तो भनाइ बाहिर आएको हो।
न्यू मेक्सिकोका सरकारी अभियोजकहरूले मेटाका प्लेटफर्महरू जानाजानी बालबालिकाका लागि “लत लाग्ने र हानिकारक” बनाइएको आरोप लगाउँदै प्रणालीमा आमूल परिवर्तनको माग गरेपछि यो परिस्थिति सिर्जना भएको हो।
विवादको मुख्य चुरो

अदालतमा दर्ता गरिएका पछिल्ला कागजातअनुसार, न्यू मेक्सिकोले मेटालाई केही कडा शर्तहरू पालना गर्न दबाब दिइरहेको छ, जसमा निम्न बुँदाहरू समावेश छन्:
- उमेर प्रमाणीकरण: १३ वर्षभन्दा कम उमेरका प्रयोगकर्ताहरूको पहिचान ९९ प्रतिशत शुद्धताका साथ प्रमाणित गर्नुपर्ने।
- गोपनीयता र सुरक्षा: बालबालिकाका लागि कडा गोपनीयता सुधार र सुरक्षा नियन्त्रणका उपायहरू अनिवार्य रूपमा लागू गर्नुपर्ने।
- प्रणालीगत सुधार: बालबालिकालाई दुर्व्यसनमा फसाउने भनिएका ‘अल्गोरिदम’ हरूमा परिवर्तन गर्नुपर्ने।
मेटाले यी मागहरूलाई “व्यावहारिक रूपमा असम्भव” भनेको छ। कम्पनीका अनुसार ९९ प्रतिशत शुद्धताका साथ उमेर प्रमाणित गर्नु प्राविधिक रूपमा अत्यन्त कठिन छ र यस्ता शर्तहरू लादिएमा न्यू मेक्सिकोका प्रयोगकर्ताका लागि सेवा रोक्नुबाहेक अर्को विकल्प रहने छैन।
३७ करोड डलरको जरिवाना र दोस्रो चरणको सुनुवाइ
यो कानुनी लडाइँको पहिलो चरणमा जूरीले मेटालाई दोषी ठहर गरिसकेको छ। अदालतले मेटाले बालबालिकाको मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर हानि पुर्याएको र बाल यौन शोषणका सामग्रीबारे जानकारी लुकाएको भन्दै ३७ करोड ५० लाख डलर जरिवाना तोकेको थियो।
अहिले मुद्दा दोस्रो चरणको सुनुवाइमा प्रवेश गर्न लागेको छ, जहाँ अदालतले कम्पनीले भविष्यमा कस्ता नियमहरू पालना गर्नुपर्छ भन्नेबारे आदेश जारी गर्न सक्छ।
“हामीले बालबालिकाको सुरक्षाका लागि लगातार नयाँ उपकरण र सुविधाहरू थपिरहेका छौँ,” मेटाले आफ्नो बचाउमा भनेको छ। कम्पनीले आफूलाई मात्रै विशेष रूपमा लक्षित गरिएको भन्दै असन्तुष्टि समेत जनाएको छ।
नियामक र प्रविधि क्षेत्रमा तरंग
मेटाको यो चेतावनीलाई धेरैले दबाब दिने रणनीतिका रूपमा हेरेका छन्। यद्यपि, यदि मेटाले वास्तवमै सेवा बन्द गरेमा यो अमेरिकामा कुनै पनि राज्यको कानुनी प्रावधानका कारण सामाजिक सञ्जाल ठप्प भएको पहिलो घटना हुनेछ।
यो मुद्दाले अमेरिकाभरि नै बाल सुरक्षा, सामाजिक सञ्जालको नियमन र ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको जिम्मेवारीका बारेमा नयाँ बहस छेडिदिएको छ। अन्य राज्यहरूले पनि न्यू मेक्सिकोको यो कदम र अदालतको फैसलालाई नजिकबाट नियालिरहेका छन्।