काठमाडौं:जापान सागरमा रुसले अत्याधुनिक ‘किन्झाल’ हाइपरसोनिक मिसाइलसहित सैन्य अभ्यास गरेपछि यस क्षेत्रमा कूटनीतिक तनाव बढेको छ। रुसी वायुसेनाका MiG-31 लडाकु विमानहरूले जापान सागरको अन्तर्राष्ट्रिय हवाई क्षेत्रमा युद्ध अभ्यास गरेपछि जापान सरकारले यसप्रति गम्भीर आपत्ति जनाउँदै कडा निन्दा गरेको छ।
रुसी दाबी: ‘नियमित र कानुनसम्मत’
रुसी रक्षा मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्ति अनुसार यो उडान पूर्व-निर्धारित योजनाबद्ध सैन्य अभ्यासको एक हिस्सा मात्र हो। रुसले आफ्ना लडाकु विमानहरूले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको पूर्ण पालना गर्दै उडान भरेको र यसबाट जापानको सुरक्षामा कुनै खतरा नपर्ने स्पष्ट पारेको छ।
यस अभ्यासको मुख्य आकर्षण ‘मिड-एयर रिफ्युलिङ’ (आकाशमै इन्धन भर्ने कार्य) रहेको थियो, जसले रुसी वायुसेनाको लामो दूरीसम्म मार हान्न सक्ने क्षमताको परीक्षण गरेको बताइएको छ।
के हो ‘किन्झाल’ मिसाइल?
सन् २०१८ मा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले सार्वजनिक गरेको ‘किन्झाल’ एक अत्याधुनिक हाइपरसोनिक हतियार हो। यो मिसाइल ध्वनिको गतिभन्दा कयौँ गुणा छिटो उड्न सक्ने र राडारको पहुँचबाट जोगिएर मार हान्न सक्ने क्षमताका लागि चिनिन्छ। यस्ता शक्तिशाली हतियारसहित छिमेकी सामुद्रिक क्षेत्रमा भएको अभ्यासलाई विश्लेषकहरूले रुसको सैन्य शक्ति प्रदर्शनका रूपमा हेरेका छन्।
बढ्दो तनाव र कूटनीतिक आवश्यकता
युक्रेन युद्ध र विश्वव्यापी शक्ति सन्तुलनमा आएको फेरबदलका बीच जापान र रुसबीचको सम्बन्ध पछिल्लो समय चिसिएको छ। जापानले यस प्रकारका गतिविधिलाई क्षेत्रीय स्थिरताका लागि चुनौती मानेको छ।
पछिल्लो घटनाक्रमले प्रशान्त क्षेत्रमा सुरक्षा संवेदनशीलता बढाएको छ। विज्ञहरूका अनुसार यस्ता सैन्य गतिविधिले निम्त्याउन सक्ने सम्भावित जोखिम कम गर्न कूटनीतिक पहल, स्पष्ट संवाद र निरन्तर निगरानीको आवश्यकता झन् टड्कारो बनेको छ।